سینمایی نیوز
  • برابر با : Monday - 24 June - 2024
کل 8166 امروز 0

خبر فوری

مناظره‌های فرهنگی انتظارات را برآورده نکرد/ برگزاری اولین جشن سالانه فیلم‌های هنر و تجربه/ تولید سه مستند با محوریت شهید جمهور/ مجموعه فیلمخانه ملی ایران افتتاح می‌شود صفحه اول روزنامه های یکشنبه ۳ تیر ماه ۱۴۰۳ تاکید رئیس سازمان سینمایی بر حمایت جدی از تولید فیلم‌های تجربی فروش سینمای ایران در خرداد 1403 اعلام شد صفحه اول روزنامه های شنبه 2 تیر ماه 1403 صفحه اول روزنامه های آخرین روز بهار 1403 سینما محراب شهر قم به سمفا متصل شد آخرین مصوبات شورای پروانه ساخت آثار غیرسینمایی فراخوان نخستین «جشنواره عکس تهران» منتشر شد / معرفی دبیر و داوران اکران 6 مستند در سالن حقیقت تداوم نهضت سینماسازی در شهرهای کم‌برخوردار ما در اخلاق در سینما موفق بودیم فراخوان هشتمین المپیاد فیلمسازی نوجوانان ایران منتشر شد فروش سینمای ایران در هفته سوم خرداد اعلام شد موافقت شورای صدور پروانه ساخت آثار سینمایی با 8 فیلم‌نامه خزاعی: سینما، ابزاری برای غنی‌سازی فرهنگی و تعامل بین کشورها و مردم است آغاز پیش ثبت نام مدرسه مستند حقیقت لزوم تداوم بی‌وقفه فعالیت‌های سینمایی/ گروه سینمایی فرهنگ، مطالبه قدیمی سینماگران است امضای موسولینی پای جشنواره کن! انتشار فراخوان بخش ملی چهل و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر آغاز دوره جدید فعالیت آسیفا ایران تغییر فراخوان «فجر» به نفع فیلمسازان سینمای کوتاه/ دایره انتخاب‌ها متنوع‌تر می‌شود فراخوان چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های ورزشی ایران منتشر شد از «آخرین کوسه نهنگ» تا «خانواده خلج» «گروه سینمایی فرهنگ» راه‌اندازی شد فروش سینمای ایران در هفته دوم خرداد اعلام شد قلب سینمای کودک دوباره در اصفهان می‌تپد جشن مهر سینما متعلق به خانواده سینماست‌ / مهر سینما جلوه‌ای از عدالت فرهنگی دولت سیزدهم ابلاغ طرح حمایت از «تهیه‌کنندگی استانی سینما» برای تقویت سینمای استانی فروش سینمای ایران در هفته نخست خرداد اعلام شد نگاهی دقیق‌تر به مهم‌ترین آکادمی سینمایی سال در «جایزه اسکار» فراخوان هجدهمین جشنواره «سینماحقیقت» منتشر شد انتشار فراخوان جشنواره فیلم فجر ۴۳؛ هفته آینده قدردانی محمد خزاعی از همدلی و حضور جامعه سینمایی کشور در سوگ شهدای خدمت نمایش مستند جنجالی «سینماحقیقت» قدردانی رئیس سازمان سینمایی از فعالیت‌های انجمن سینمای جوانان ایران / واگذاری حمایت از تولید فیلم‌های تجربی به مرکز گسترش سینماهای کشور ۱۴ و ۱۵ خرداد تعطیل هستند استقبال و همدلی گسترده سینماگران تیغه‌های فلزی حریم مجموعه تا ۴۵ روز دیگر نصب می‌شود افتتاح دو سالن سینما در مجتمع روتانو تا پیش از دهه فجر آغاز اجراهای صحنه‌ای موسیقی از دوشنبه اطلاعیه تمدید ثبت نام در سامانه المپیاد ملی آموزش هنر کاهش فروش سینما‌ها در هفته گذشته 15 مستند پروانه نمایش گرفتند مهلت ارسال آثار به ششمین همایش مطالعات فیلم کوتاه تهران تمدید شد عکس/ صفحه نخست روزنامه‌های یکشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۳ «آنورا» نخل طلای کن ۲۰۲۴ را برد/ اختتامیه تحت تاثیر جنگ غزه مراسم بزرگداشت خادم فرهنگ دوشنبه توسط اهالی هنر برگزار می‌شود آخرین مصوبات شورای پروانه نمایش آثار غیرسینمایی آغاز ثبت نام متقاضیان کارگردانی فیلم اول سینمایی در سال ۱۴۰۳

9

در جستجویِ تجربه‌ «پایان»

  • کد خبر : 2349
  • ۱۴ دی ۱۴۰۰ - ۲۲:۰۱
در جستجویِ تجربه‌ «پایان»
ترس از «پایانِ جهان» و اندیشه‌های اصطلاحا «آخر الزمانی» پدیده‌ی تازه‌ای نیست. شکلی از ایده‌های باستانی‌ست که می‌توان حضورش را در بسیاری از اسطوره‌ها و گاه اندیشه‌های دینی ردگیری و مشاهده کرد. و شاید بتوان، ترس از پایان جهان را، شکلی دیگری از ترس از پایانِ خود [مرگ]، تعبیر کرد. ترسی که گویی به بیرون از خود فرافکنی‌شده است.

سینمایی نیوز- ترس از «پایانِ جهان» و اندیشه‌های اصطلاحا «آخر الزمانی» پدیده‌ی تازه‌ای نیست. شکلی از ایده‌های باستانی‌ست که می‌توان حضورش را در بسیاری از اسطوره‌ها و گاه اندیشه‌های دینی ردگیری و مشاهده کرد. و شاید بتوان، ترس از پایان جهان را، شکلی دیگری از ترس از پایانِ خود [مرگ]، تعبیر کرد. ترسی که گویی به بیرون از خود فرافکنی‌شده است.

از سویی دیگر، وقوع دو جنگ‌جهانی وسیع، با میلیون‌ها کشته و زخمی و آسیب‌های جبران‌ناپذیر روانی، استفاده‌ بشر از بمبِ اتمی و برای کشتار صدها هزار بشرِ دیگر در چند ثانیه، تجربه‌ی جنگِ سرد پس از آن‌ها و سپس، حرکتِ جهانی به سمت توسعه‌ی افسارگسیخته صنعت و گسترش تکنولوژیکی و انفجارِ جمعیت و فرهنگِ مصرفِ توده‌ای و چنگ‌اندازی‌های عظیم به طبیعت [در تمامِ زمینه‌ها] و دست‌کاری آن؛ جهانِ پدیده‌ها، بی‌نظم‌تر؛ گسسته‌تر و آشفته‌تر کرده، و آن ترسِ کهن از پایان خود و جهان را بیش از هر زمانی تحریک کرده. استثمار و دستکاری‌های طبیعت به بهانه‌ی ایده‌ی پیشرفت، موجب تولیدِ طوفان‌ها و سیل‌ها و خشک‌سالی‌های ویران‌گر شده؛ و همچنین تعرض به حریمِ حیواناتِ دیگر و تخریب و تغییر در زیست‌گاه‌های آن‌ها، سبب تولید بیماری‌های کشنده‌ی ویروسی و … شده؛ بسیاری معتقدند که ایدز و ابولا، با تخریبِ جنگل‌های بارانی ارتباط دارد.

مجموع عواملِ ذکرشده، گویی بشر را بیش از پیش به این واداشته تا به پایان و فروپاشیِ نظمِ کنونی جهان بیاندیشد. بقول نیومن؛ هرچه یک تمدن پیچیده‌تر می‌شود، تصور نابودشدن دست‌آورد‌هایش نیز جالب‌تر است. هر فرهنگی یک اسطوره‌ی آفرینش و یک تصور خاص از آخرالزمان دارد.

ژانر سینمایی اصطلاحا «فاجعه»، شکلی از تجلی این ترس‌ِ کهن‌ست. البته لازم به ذکرست که هشدارهای آخرالزمانی، به نوعی گفتمان تبدیل شده‌اند و در رقابت‌های سیاسی کاربردِ تازه‌ای نیز پیدا کرده‌اند؛ جدالی مابینِ طرف‌داران گسترشِ صنعتو محیط‌زیست‌گرایان، یا دست‌مایه‌هایی برای جدال‌های گرایش‌های سیاسی چپ و راست و یا حتی فوق‌واقعیت‌هایی برای سو استفاده‌های تبلیغاتی، به جهتِ فروش کالاهایِ خاص، و یا بیمه‌های خاص.

در سینما؛ تجربه‌ی این ترس، در شرایطِ تقریبا امنی که هرکس در لحظه‌ی تماشای آن تصاویر است، شکلی از تضاد و تناقض را تولید می‌کند. تصاویر، فاجعه و فروپاشی و پایان را نشان می‌دهند، و مخاطب در شرایطی متفاوت، فقط آن‌ها را تماشا می‌کند. البته این فقط مختصِ این‌دست از فیلم‌ها نیست. لذتِ حاصل از فیلم‌های ژانر ترس و وحشت نیز از دلِ چنین تناقضی بیرون می‌زند. تفاوتِ فیلم‌های ژانر فاجعه و آخرالزمان با فیلم‌های ژانر وحشت، معمولا در برخورد متفاوت با ترس است. در یکی‌شان، ترس، هدف‌ست و در دیگری وسیله. در یکی‌شان قرارست مخاطب بترسد و از ترس لذت ببرد؛ و در دیگری، قرارست با ایجادِ ترس، هشداری آخرالزمانی داد. البته معمولا در پایان فیلم‌های ژانرِ فاجعه، ما موقعیتِ پسافاجعه را نیز می‌بینیم که یا بازگشتی به نظم پیشین‌اند و یا ورود به نظم نوین؛ که در هر دو مورد، شرایطِ تقریبا امنی تولید می‌شود و شکلی از «امید» را نیز خلق می‌کند؛ بلاخره کودکی که بدنیا نمی‌آمد، بدنیا می‌آید، بلاخره طوفان و امواج می‌خوابد و کشتی به خشکی می‌رسد، بلاخره تعدادی بازمانده از حادثه‌‌ی هول‌ناک زنده می‌مانند که قرارست زندگی جدیدی را شروع کنند و مثال‌هایی از این دست. و البته که لازم به ذکرست که اوضاع همیشه هم چنین نیست. گاه، جهان پایان می‌یابد، بدونِ بازمانده، یا بدونِ بازگشت به نظمِ پیشین یا نظم نوین؛ شبیه اتفاقی که در پایان فیلم ملانکولیا یا مالیخولیا لارس فون‌تریه رخ می‌دهد.

لیدن معتقد است که بخشی از طبیعتِ ممنوعه‌ی فیلم این است که مخاطب را در معرض تجربه‌ای ذهنی از «امر ممنوعه»، به واسطه‌ی یکی‌شدن‌اش با کاراکترهای فیلم قرار دهد. و او این تجربه‌ی خیالی امر ممنوعه، را با خود به اجتماع می‌برد.

این تجربه‌ی ترسِ کهنِ باستانی از پایان، که معمولا با ساختارِ دراماتیکی نظم-بی‌نظمی-بازگشت به نظم، رخ می‌دهد، هم حاویِ هشدارهای واقعی‌ست و هم کانالیزه‌کردنِ[هدایتِ ذهن به مسیر مورد نظر] ذهن مخاطب. هم می‌تواند برخاسته از شرایطِ واقعیِ حاضر باشد و هم تولید فوق‌واقعیت‌های بی‌ربط به آن‌چه موجودست. گاه حاوی امید اند و گاه ناامید از کلیتِ موجودی بنامِ انسان؛ ولی آن‌چه در بین اکثرشان مشترک است؛ شمایلی از پایان است؛ گاه پایانی همه‌گیر و برای همه و گاه پایانی برای یک دوره، یک هزاره، یک عصر.

لینک کوتاه : https://cinemaeinews.ir/?p=2349
  • نویسنده : مسعود ریاحی
  • ارسال توسط :
  • منبع : سایت هنر و تجربه
  • 349 بازدید
  • بدون دیدگاه

نوشته های مشابه

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.